Нүүр » Монгол ёс You are browsing entries filed in “Монгол ёс”

Хүний мах хүнд наалддаггүй буюу хөгжингүй улс байгуулах тухай

Монголчууд байгалиар амь зуулгын гол хэрэгсэл малаа тэжээлгэсээр өнөөдрийг хүрсэн.Иймээс бэлэнчлэх гээд байдаг муу зуршилтай болжээ.Бэлэнчлэх сэтгэлтэй учраас бусдын малыг зүгээр л “туучихдаг”.Туусан малаас хүртвэл туусан хүнээ “Сайн эр” хэмээн хөөрөгдөнө.Ядаж л хаяагаа хадардаггүй сайн эр хэмээн магтана.Энэ нь биднээс биш  холоос хулгай хийж байвал хамаагүй гэсэн үг. Гэхдээ хулгай даамжирвал юу болох нь тодорхой […]

2018 November 21st 09:48 am | Категор Монгол ёс,Нийгэм | Дэлгэрэнгүй »

Буриад ястны өв соёлыг хамгаалах, түгээн дэлгэрүүлэх хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

5bed5b5f825e2

Булган /МОНЦАМЭ/ Булган аймгийн Тэшиг сумын ИТХ “Буриад ястны биет болон биет бус өвийг хадгалж хамгаалах, түгээн дэлгэрүүлж өвлүүлэх тухай” сумын дэд хөтөлбөр батлан хэрэгжүүлж байна. Энэ хөтөлбөрийг “Тэшхэ нютагай буриадууд” хэмээх буриадын холбоотой хамтран зохион байгуулж, үр дүнд хүрэхээр төлөвлөсөн юм. Тус сумын 3500  гаруй хүн амын дөрөвний нэг хувийг эзэлдэг буриад ястны соёл, […]

2018 November 16th 02:46 pm | Категор Монгол ёс,Нийгэм | Дэлгэрэнгүй »

“Адуу уургалах соёлоо авч үлдэх хэрэгтэй”

232180-30102018-1540867485-654192139-aduuchin_temtseen_2018

Манай өвөг дээдэс дэлхийн талыг эзлэхдээ унаж явсан хүлэг морьтой холбоотой ардын ёс заншил, биет болон биет бус өвийг таниулан сурталчилах,  энэ өв заншлыг хадгалах нөхөн сэргээх зорилготой “Талын түмэн адуу” арга хэмжээг ирэх сарын 2- 4-нд Хэнтий аймгийн Батноров суманд зохион байгуулах гэж байна. Энэ талаар “Мөнх харилцаа” ТББ-ын тэргүүн Э.Цэрэнбаттай ярилцлаа. -Дөрөв дэх удаагаа тав дахь жилдээ зохион байгуулагдаж байгаа энэ арга хэмжээг хэрэгжүүлэх санаа анх яаж төрсөн вэ? -БОАЖЯ, Хэнтий аймгийн ЗДТГ, Соёл, ур­лагийн газар болон манай байгууллагаас зохион байгуулж байгаа “Талын түмэн адуу” арга хэмжээг өвөл цагийн адуу маллах өвөрмөц арга соёл болон түүнийг дагасан өв соёлыг хадгалж үлдэх, сурталчилах зорилгоор анх санаачилж хэрэг­жүүлс­нээр гарч ирсэн. Үүнийг хэрэгжүүлэх бол­сон шалтгаан нь төр­сөн нутаг Хэнтийн Батноров суманд […]

2018 October 30th 02:03 pm | Категор Монгол ёс,Онцлох мэдээ | Дэлгэрэнгүй »

Айрагны тухай 10 баримт

a936304fb2f26821original

1. Айргийг Википедиад малын сүүг хөрөнгөлөн бүлж исгэсэн цагаан идээ болоод унд хэмээн тайлбарлажээ. 2. Гүүний сүү буюу саам болон  үнээний сүүгээр энэхүү тансаг ундааг хийх бөгөөд Халх Монголчууд гүүний сүүгээр, харин Баруун Монголчууд гүү, үнээний сүүгээр айраг исгэдэг байна. 3. Манай оронд гүүний айраг үйлдвэрлэх явдал олон зуун жилийн түүхтэй. Гүүний айргийг манайхаас гадна […]

2018 October 30th 09:43 am | Категор Монгол ёс | Дэлгэрэнгүй »

Тарваганы шагай зүүхийн ач тус

1501381129597d42090f1fe

Тарваганы шагайг 4 мөчинд хөл гарт зүүнэ. Хүүхэд, томгүй, эмэгтэй зүүн талд, эрэгтэй нь баруун талд, хүүхдийн толгой тархи доргих, гэмтэх, яс хугарах, бэртэх, гээд бас лусын хамгаалалт ч болгож хэрэглэдэг байна. Хүн л болсон хойно өвдөж гэмтэхгүй зүйл гэж юу байхав. Хэрэв зүүж байгаад чанга унах таван цул доргих, ханиад, бие хямрах, гүйлгэх, толгой […]

2018 September 27th 04:47 pm | Категор Монгол ёс | Дэлгэрэнгүй »

МОРИО ДЭЭДЛЭХ МОНГОЛ ЁС

Монголын нүүдэлчид эрт цагаас малаа өсгөх , түүний ашиг шимийг нь хүртэхийн тулд их зүйлийг сэтгэн зохицуулж иржээ. Нийгмийн хөгжлийн олон үеийн турш монголчуудын амьдралд адууны илчлэг мах, чанарлаг сүү цэгээ нь идээ ундааны сор болсоор байж. Адуу нь хол, ойрын уналга болон ахуйд чухал үүрэг гүйцэтгэж ирсэн тухай ардын аман зохиол, шаштир түүхнээ олонтаа […]

2018 September 27th 02:51 pm | Категор Монгол ёс | Дэлгэрэнгүй »

Монгол адууны зарим онцлог

36148

Монгол адуу нь нүүдлийн мал аж ахуйн нөхцөлд уналга эдэлгээнд ашиглахад тохирсон, эх газрын эрс тэс уур амьсгалд сайн зохицсон, ихээхэн тэсвэр хатуужилтай, харьцангуй жижгэвтэр биетэй болохыг судлаачид тогтоожээ. Сүргийн дунджаар нас гүйцсэн азарганы мундааны өндөр 131,0, цээжний бүслүүр 165,0, биеийн ташуу урт 1360, шилбэний бүслүүр 18.8 см, амьдын жин нь 360 кг байдаг. Гүүний […]

2018 August 11th 03:50 pm | Категор Монгол ёс,Нийгэм | Дэлгэрэнгүй »

Нутгаа орхисон монгол гүнжийн түүх

35968

12 насандаа төрсөн нутгаа орхин харь нутагт очиж хааны хатан болсон эрэлхэг монгол бүсгүй нойрсож буй цогцолбор газар өдгөө БНАСАУ-ын Көсэн хотноо бий. Солонгосын түүхэнд 31 дэх хаан болсон Гоу Мин 19 насандаа Монгол нутгаас хатан болох хүнээ сонгосон нь Ванги байжээ. Ийнхүү хааны их хатан болохоор нутгаасаа гарсан монгол гүнжийн нэрийг зарим эх сурвалжид […]

2018 August 3rd 03:33 pm | Категор Монгол ёс,Онцлох мэдээ | Дэлгэрэнгүй »

Хайдаг ингэ

35866

Толгодын орой дамжсан ингэн буйлаа чихний тосгуурт ирж баригдах бүрт би тэр жилийн хаврыг санадаг юм. Тэгэхэд манай нутагт хаврын дунд сарын цасан бүрэгдэс моригнон шуурч хачин их хүйтрэн салхилж билээ. Маргааш нь аваг ах минь тэмээндээ явж бэлчээр дээрээс ботго нь эндсэн улаан ингийг тууж ирсэн юм. Хавар цагийн туниа муутай бядгүй саарал зэрэглээг […]

2018 July 30th 03:46 pm | Категор Монгол ёс | Дэлгэрэнгүй »

М.АМАРБОЛД /ХИЛЭН ХАР/

32535

Одоогоос хэдэн жилийн өмнө манайд нэгэн жигүүртэй мэт хурдан хүлэг байж билээ. Яг л нисдэг хорхой шиг хав хар өнгөтэй тэр морь лав босоогоороо төрсөн байх гэж би боддог юм. Үнэндээ босоогоороо төрснийг нь хэн ч хараагүй боловч ийм хүлэг л эхээсээ дөрвөн хөлөөрөө унадаг байж таарна гэхээр сайхан хурдан буян байсан даа. Дааганд нь […]

2018 July 17th 12:59 pm | Категор Монгол ёс | Дэлгэрэнгүй »

Сүүлд нэмэгдсэн сэтгэгдэл

  • Кумай: Та кино болгоорой_таниар бахархдаг шүү
  • зочин: буруу зүйл хийсэн бол тэгээл болоо болоо
  • zochin: Dorjzodov, humuusiin bugd l meddeg zuiliig gargaj tavisan ni zuv. Daanch odoo hulchigar, har amia boddog...
  • nyamaa: Hereg alga pizda
  • davaa: davaa