|

Хилээр гаргаж буй нүүрсийг байнга шалгадаггүй

Өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сарын 1-нээс «Мон Эн Ко» компани Хөшөөтийн нүүрсийг Хятад руу албан ёсоор зөөж эхэлсэн. Сүр дуулиантай, улаан тууз, оргилуун дарсаар эхэлж, баруун хязгаарын баялгийг харьд аваачих энэ ажил эхнээсээ асуудал дагуулсан.
Учир нь Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын тушаалаар шороон замаар нүүрс тээвэрлэхийг хориглож, «Мон Эн Ко»-гоос нүүрс авах учиртай Хятадын «Баостийл Групп Шинжаан Баяи Айрон энд Стийл» Baosteel Group Xinjiang Bayi Iron and Steel компани гэрээгээ цуцална гэж айлган хэрдээ аюул болсон гэдэг.
Тиймээс Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай «Мон Эн Ко» компани хатуу хучилттай замын ажлыг дуусахыг хүлээлгүй арваннэгдүгээр сараас нүүрс зөөж эхэлсэн. Ингэсээр Хөшөөтөөс Ярантын боомт хүрсэн 311 км, асфальтан зам ашиглалтад орохоос урьтаж 1000 гаруй тонн коксжих нүүрсийг шороон замаар зөөсний ул мөр одоо ч бий.
Энэ ул мөрийг Ховдын Цэцэг, Дарви суманд анх очиж буй хүн хараад шууд л халаглах вий. Учир нь хамгийн багадаа 45 тонн нүүрс ачсан хүнд оврын ачааны машинууд тэртэй тэргүй ус, чийгээр хомс тус нутгийн хөрсийг улаанаар эргүүлеэн аж.
Өдгөө дөрвөн компани Хөшөөтөөс нүүрс зөөж байгаа бөгөөд бүгд «Мон Эн Ко»-гийн гэрээт гүйцэтгэгчид. Эдгээр компани нүүрс зөөж эхлэхдээ машиныхаа тоог албан ёсоор мэдүүлж байж. Тэр үед «Гео Транс» 15, «Цаст Алтайн жинчин» 10, «Туушин» 30, «Стандарт Майнинг» 30 машинтай гэж байсан. Гэтэл өнөөдрийн байдлаар «Гео Транс» 51, «Цаст Алтайн жинчин» 16, «Туушин» 44, «Стандарт Майнинг» 54 машинаар нүүрс зөөж байгаа. Нэг үгээр хэлэхэд цаасан дээрх тоо бодит байдлаас зөрж, үүний дүнд «Мон Эн Ко» тээврээс хонжоо хийж байна.
Эдгээр дөрвөн компаниас «Стандарт Майнинг» нь БНСУ-ынх, бусад нь дотоодын компани. Энэ компани «Мон Эн Ко»-той гэрээ байгуулахдаа давуу эрх эдэлеэн гэдгийг жолооч нар хэлж байсан. Одоогийн байдлаар «Стандарт Майнинг» нүүрс тээвэрлэхдээ 1 тонн км-т 14 центийн хөлс авч буй нь хамгийн өндөр хэмжээ. Харин Монгол компаниудын хувьд энэ мөнгө 11 цент байх жишээтэй.
«Мон Эн Ко»-гийн мэргэжилтнүүдийн хэлснээр энэ сард өдөрт 75 машин нүүрс хил рүү илгээж байгаа бөгөөд ирэх сараас 100 болгож нэмэгдүүлнэ гэсэн. Гэтэл Хөшөөтийн уурхайчид үүн дээр арай өөр байр суурьтай байлаа.
Ер нь Хөшөөтийн хэнээс ч нүүрсний тээврийн талаар асуухад хэлж өгөх бөгөөд тэдний нотолсноор өдөрт 150 машин нүүрс зөөдөг гэсэн.
Түүнчлэн Хөшөөт-Ярантын замын нээлтийн үеэр «Стандарт Майнинг»-ийн удирдлагууд хүчин чадлаа нэмэгдүүлэхийн тулд 30 машинаа 130 болгоно. Тэгэхгүй бол тээврийн их ажлыг хүчрэхгүй байна гэж байсан. Бусад компани ч болж л өгвөл машиныхаа тоог нэмнэ гэж байв. Одоогоор Хөшөөтөд нийт 165 машин нүүрс зөөж буй нь хангалтгүй байгаа юм байх.
Учир нь Ярантын боомтоос нүүрс хүлээж авч буй «Баостийл Групп» асар их хүчин чадалтай үйлдвэр барьсан тул өдөр шөнөгүй нүүрс зөөж байж хэрэгцээг нь хангахаар байгаа юм. Харин манай гаалийн ажлын чадамж үүнд нь хүрэхгүй, хятадуудыг ихээхэн бухимдуулдаг гэсэн. Учир нь Монголын хилээс өдөрт дээл тал нь 65 машин нүүрс гаргах боломжтой юм байна.
Хамгийн гол нь Хөшөөтөөс ачуулсан нүүрсийг гааль дээр бараг л шалгадаггүй гэсэн. Ачуулж байх үед нь аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газраас 2-3 хүн байлцаж, бүхээгний эргэн тойронд лац тавьж баталгаажуулдаг. Хэрвээ энэ лац хөндөгдөөгүй байвал хилээр шууд гаргачихдаг аж.
Юутай ч Хөшөөтийн 87-хон сая тонн нөөцтэй нүүрсийг зөөхийн тулд 360 тэрбум төгрөгийн өртөг бүхий зам барьж, 55-75 тоннын 165 машин явуулж буй «Мон Эн Ко»-гийн гэрээт хугацаа удахгүй дуусна. Тиймээс түүнээс урьтаж Хөшөөтийг зөөж дуусгахаар улайрч буй нь тодорхой. Хамгийн гол нь Монголын нүүрс эх орныхоо хилийг гарахдаа тонн нь 70 ам.доллар байдаг ч «Бао»-гийн үйлдвэрийн хаалгаар орохдоо 250 ам.доллар болдог юм байна.

Г.Амартүвшин

Сүүлд нэмэгдсэн сэтгэгдэл

  • Celia: This is my first time pay a visit at here and i am in fact pleassant to read all at single place. my site...
  • NancyAbsor: Hello. You can call me Natusik. Looking for a man to meet. I will come to your area or meet me. I live...
  • Freeman: After exploring a handful of the blog articles on your website, I truly appreciate your way of writing a...
  • Google: The time to read or pay a visit to the subject material or web pages we’ve linked to beneath.
  • Google: Every as soon as in a though we decide on blogs that we study. Listed below are the most recent websites that...